Inspiration

English intro here

Back to Inspiration

Stress verminderen via SCARF

Stress verminderen voor jezelf en voor medewerkers via SCARF

Leiderschapsblog voor de VNVA (Vereniging voor Vrouwelijke artsen), sept 2018

Vanuit de neurowetenschappen weten we, dat ons primitieve breinsysteem, dat onbewust reactief is, het zomaar over kan nemen van onze prefrontale cortex. Dan verliezen we de vaardigheid om creatief en bewust te reageren op omstandigheden. Dat gebeurt wanneer we moe zijn en niet goed in ons vel zitten. En als er stress is. Die stressfactoren worden vanuit neurowetenschappelijk onderzoek onderverdeeld in 5 domeinen:

S - Status

C - Certainty

A - Autonomy

R - Relatedness

F - Fairness

Als we ons in een van deze domeinen bedreigd voelen, dan voelt dat als stress. Als in deze domeinen positieve ervaringen worden beleefd, dan voelt dat als prettig en ontspannend. Dit heeft dus invloed op ons Medisch Leiderschap: wanneer je hierin kunt stappen vanuit stevigheid heb je meer invloed.

Status: hoe belangrijk vorm jij je in vergelijking met anderen. Wanneer we voelen dat onze status bedreigd wordt, of dat nu werkelijk gebeurt of alleen maar in onze gedachten, dan voelt dat als stress. Dit kan gaan over een demotie op het werk, maar bijvoorbeeld ook over een fout maken binnen je team, of financieel verlies.

Certainty: de behoefte aan helderheid en de mogelijkheid om een beeld te hebben van de toekomst. Ons brein wil graag continu de directe toekomst voorspellen. Wanneer dat niet lukt, voelt dat als een bedreiging. Slecht nieuws, Fouten maken op je werk, niet weten wat iemand anders’ verwachtingen zijn, etc kunnen allemaal ervaren worden als bedreiging.

Autonomy: de perceptie in hoeverre we controle hebben op onze omgeving en op de resultaten van wat er gebeurt. Dit domein geeft stress als er bijvoorbeeld keuzes voor ons worden gemaakt en we hebben er geen invloed op. Of als we ‘ge-micro-managed’ worden.

Relatedness beschrijft in hoeverre we veiligheid en verbinding voelen in contact met anderen. Dit komt in de knel wanneer we ons buiten gesloten voelen, of als we in een vreemde cultuur opereren.

Fairness: de mate van eerlijke uitwisseling tussen mensen zonder vooroordeel. In dit domein treedt stress op, wanneer er geen duidelijke grond regels gelden, als we onvoldoende betaald worden, als verwachtingen niet worden waargemaakt en als we ons oneerlijk behandeld voelen.

Onze hersenen functioneren zo, dat wanneer we ons bedreigd voelen, we alleen nog maar onbewust en reactief kunnen reageren. En juist wanneer we ons bedreigd voelen, zou het veel handiger zijn om creatief in plaats van reactief te reageren. Deze vaardigheid kun je versterken door van tevoren in te schatten, wanneer een van deze stressfactoren een rol zou kunnen gaan spelen. Op die manier kan je de ‘bedreiging’ van tevoren al relativeren. Ook helpt het om met anderen hierover te praten. Vaak kan in gesprek met een ander een beleefde bedreiging makkelijker gerelativeerd worden.

Dit geeft ook handvatten in samenwerking met anderen. Ook je medewerkers kunnen gestresst reageren op bovenstaande bedreigingen, of ze nu reëel zijn of irreëel. Het helpt dan om het gesprek aan te gaan.

Een volgende keer dat er sprake is van stress bij jouzelf of bij een medewerker, is het een goed idee om te checken of er in een van deze domeinen negatieve invloed komt. Bovendien is het uit onderzoek gebleken, dat je in alle domeinen ook bewust positieve effecten kunt creëren:

Door je team te laten scoren, Door bevestiging, door duidelijk keuzes te maken, als dat kan, door bewust mensen niet buiten te sluiten. Door een excuus te krijgen wanneer je dat verdient. En zo zijn er nog legio positieve voorbeelden te bedenken met effect op de output.

Wanneer spelen één van deze thema’s bij jou een rol?

Testimonials

"I now have more insight into who I am, what I do and about my impact. Angelique has supported me in connecting things and she comes to the core very quick."

Allard M.

"I have been able to let go of my original scepsis about 'leadership'. Angelique had made me practice with my 'framework conditions' in service of my now transparant, good-functioning leadership"

Jan Jaap K

"Angelique helped me to regain confidence in myself and thereby confidence in the future. Already after 1 session she had me back on my feet, as I could experience my own power again. From there we could start to build."

Anja S.

"Angelique has the ability to hear the deeper layer underneath of what I am saying and gets to the core fast. She has helped me dissect the values and meanings that are at the basis of my decisions. "

Phyllis G.

"Angelique brings an intense yet light energy that is full of acceptance and possibility, not leaving things to luck but ensuring everything is tied and ready for whatever my next step is"

Marisa V.

"Angelique moves along with the flow, focuses on underlying psychological patterns and does not only teach you some 'tricks'. She supports you to get deeper insights and has heightened my consciousness about how to use my own (healthy) strengths. Her true enthusiasm and acknowledgements have supported me in believing in myself more."

C. Vos

"I have experienced Angeliques' coaching as supportive, inspiring, steering and engaging. Especially to make certain aspects expressed in different ways (with my body, with drawings, with metaphores, etc) has helped me a lot in creating structure in my chaotic situation. "

anoniem